Het moet zowat de natste droom zijn van elke student: een cursus in ��n oogopslag. Gentenaar Tom Schoepen (31) maakt de droom droge werkelijkheid. Vier jaar lang zwoegde hij dag en - vooral - nacht aan zijn overzicht van de wereldgeschiedenis. Waanzinnig monnikenwerk dat onlangs uitvloeide op de grootste tijdsbalk ooit. Zomaar eventjes vijftien miljard jaar biologische evolutie en vijfduizend jaar culturele geschiedenis staan netjes gerangschikt op een vel van 2 bij 1,37 meter. Oppervlakkig? Alleen letterlijk. Welke discipline ook filosofie, kunst, letteren, religies, wetenschappen als ze aan de universiteit kan bestudeerd worden, plakt ze erop. Goed voor 3.000 stromingen, namen en gebeurtenissen. De kortste weg naar genialiteit? "Net niet. Wie deze balk blokt, weet al heel veel, maar nog niet alles", aldus Tom, grafisch vormgever en student moraalwetenschappen. Klaar voor een n�g grotere uitdaging: het ding verkocht krijgen. Als spiekbrief lijkt het net iets te onhandig. Misschien helpt dit: binnenkort staat de balk waarschijnlijk in het Guinness Book of Records. En wat zo mogelijk nog belangrijker is: zelfs in Amerika en Engeland heeft men interesse voor dit meesterwerk van de Gentse student.

"Project Sisyphus" heet het eenmansbedrijfje van Tom Schoepen, naar de Grieks-mythologische koning die als straf voor hebzucht de opdracht kreeg een zwaar rotsblok een berg op te dragen. Alleen waren de goden zo sadistisch telkens Sisyphus de top bijna bereikt had het rotsblok weer naar beneden te laten donderen. Mocht hij weer helemaal van vooraf aan beginnen. Even onmogelijk leek Toms opdracht. "Waar ben ik in godsnaam aan begonnen?, dacht ik vaak genoeg tijdens mijn vier jaar lange lijdensweg. Maar toen was het al te laat. Ik had al zoveel tijd en geld in mijn idee ge�nvesteerd dat ik maar ��n kant meer uitkon: rechtdoor", lacht Tom.

Geniaal gedacht

"Ik had in '95 dringend geld nodig. Mijn vriendin, die Afrikanistiek studeerde, zat in Senegal een stam te observeren en ik wilde haar bezoeken. Alleen: hoe zou ik als student moraalwetenschappen het vliegtuigticket betalen? In de vraag zat het antwoord, besefte ik snel. Wie studies moraalwetenschappen zegt, zegt het vak wijsbegeerte van Etienne Vermeersch. Zijn cursus "Historisch overzicht van de wijsbegeerte" was een kanjer, waarop flink wat studenten de tanden stukbeten. Waarom hen niet een handje toesteken door de 500 belangrijkste filosofen netjes op een rij te zetten? Tot mijn verbazing gaf Prof. Vermeersch zijn toestemming. Mijn medestudenten hapten massaal toe. Aan 100 frank per exemplaar verkocht ik er 1.500. Ik ben uiteindelijk 2 maand in Senegal gebleven. De enthousiaste reacties deden Het Idee intussen rijpen".

Ultieme uitdaging

"Er was meer dan filosofie alleen. Waarom deed ik niet hetzelfde met andere disciplines? Zoals literatuur, kunst, muziek. En evolutie. Ik ergerde me rot aan populaire tijdsbalken die Gods schepping van de aarde in 4004 voor Christus situeren en Adam en Eva als eerste mensen op de aardbol gooien. Ik wilde het wetenschappelijk en kritisch aanpakken. Maar vooral die ene vraag daagde me uit. Hoe ver kon ik gaan? Een jaar en tonnen cursussen later kende ik het antwoord. Voor elke grote naam uit de geschiedenis moest ik er tien andere laten vallen. Figuren als Aristoteles, Darwin, Shakespeare en Einstein waren zekerheden. De rest zwom in ��n grote schemerzone. Uiteindelijk hield ik 3.000 namen, stromingen en gebeurtenissen - het intellectuele en artistieke topje van de ijsberg - en kon ik aan de slag".

Ultieme wanhoop

"Een hel, de technische problemen waarmee ik te kampen kreeg. Tientallen keren per dag is mijn computer gecrasht. (lacht) En telkens beloofde de verkoper dat het met krachtiger software wel zou lukken. Nee, hoor. Andere reden tot wanhoop: de lettertypes. Ik maakte er een erezaak van bij de geschiedenis van de islam ook Arabische lettertekens te gebruiken. Tot in Egypte heb ik naar zulke tekstverwerkingsprogramma's gezocht. Toen ik ze eindelijk gevonden had, bleken ze niet geschikt voor mijn computer. Al leverde ik het zwaarste gevecht met mezelf. Vier jaar lang kon ik alleen maar aan die balk denken. E�n keer ben ik zelfs naar de neuroloog gestapt. Ik vreesde dat mijn brein overstressed was. Ik raakte sociaal vervreemd, met alle gevolgen vandien voor mijn relatie, zag mijn vrienden nog nauwelijks. Nu mijn tijdsbalk eindelijk af is, probeer ik het bij hen goed te maken met barbecues".

Ultieme opluchting

"Alsof de wereld van me afviel. Zo opgelucht voelde ik me toen eind mei mijn tijdsbalk van de persen rolde. Al ben ik nog maar 31, dit is mijn levenswerk. Of ik nu een allesweter ben? Nee. Vrienden zeggen me weleens: 'Je moet deelnemen aan Wie wordt multimiljonair? Je wint zeker'. Maar zelfs ik zou me dan nog eerst grondig moeten voorbereiden. Ik ken de grenzen van mijn kennis. Sommige namen op die balk ben ik intussen al vergeten. Er staan er dan ook duizenden op. Trouwens, universele genie�n zijn al sinds de negentiende eeuw uitgestorven. Toen er plots een explosie aan kennis was, en wetenschappers zich wel moesten specialiseren. Alles weten kan je nooit, veel weten wel. En dan doet het deugd tijdens een etentje met professoren als enige de grondlegger van de geologie te kennen. 'Weger? Nee, professor: We-ge-ner'. Wat als iemand een fout in mijn balk ontdekt? Dan zal ik die ook toegeven. Al zullen ze flink hun best moeten doen. Ik heb zelf elke steen vijf keer omgedraaid. Daarna deden 15 professoren hetzelfde".

Nieuwe nachtmerrie

"Nu moet ik de tijdsbalken alleen nog verkopen. Met 2.000 verkochte exemplaren ben ik uit de kosten. Enkele vrienden hebben me de voorbije vier jaar geld geleend. Die schuld moet ik eerst aflossen. Mijn doelpubliek? Vooral scholen en studenten - in september verwacht ik een boom - maar ook mensen die graag zo'n balk in hun studeerkamer hangen. Uiteindelijk hoop ik met mijn tijdsbalk wereldwijd door te breken. Een Amerikaanse uitgever toont al interesse. De Engelstalige versie zou eind deze zomer af moeten zijn, en dan kunnen we praten. Nadien? Weer werk maken van mijn studies moraalwetenschappen. Ik moet nog een thesis maken. Hopelijk mag mijn tijdsbalk als onderwerp dienen. (lacht) Anders mag ik me weer in de boeken onderdompelen, en begint de hele nachtmerrie van vooraf aan".

De Tijdsbalk van de Menselijke Evolutie, Kennis en Cultuur kost 2.950 frank, en is in de hoogte verstelbaar. Met 150 illustraties en in vier drukkleuren. Meer informatie vindt u op www.worldhistory-poster.com of 0495/200525

Stefan Vanderstraeten, Gent
Verschenen in Het Laatste Nieuws